Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 11 ii. phân loại và đánh giá nguyên vật liệu: 1. Phân loại nguyên vật liệu: Phân loại nguyên vật liệu là căn cứ vào tiêu thức nào đó tuỳ theo yêu cầu quản lý để sắp xếp từng thứ, từng loại vật liệu vào cùng một tiêu thức. Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp cần phải sử dụng nhiều thứ nguyên vật liệu khác nhau và mỗi loại có tính năng lý hoá riêng. Để quản lý có hiệu quả đòi hỏi phải nhận biết từng thứ, từng loại vật liệu. Phân loại vật liệu cũng là điều kiện để quản lý và hạch toán vật liệu đợc chặt chẽ hơn, chính xác hơn. Căn cứ vào nội dung kinh tế, chức năng của vật liệu trong hoạt động sản xuất kinh doanh chia thành: -Nguyên vật liệu chính ( bao gồm cả nửa thành phẩm mua ngoài ): là đối tợng lao động chủ yếu cấu thành nên thực thể chính của sản phẩm mới nh sắt, thép trong các doanh nghiệp chế tạo máy, cơ khí, xây dựng cơ bản; bông trong các nhà máy sợi; vải trong các doanh nghiệp may... Đối với nửa thành phẩm mua ngoài, với mục mục đích tiếp tục trong quá trình sản xuất ra sản phẩm, hàng hoá nh sợi mua ngoài trong các doanh nghiệp dệt cũng đợc coi là nguyên vật liệu chính. -Vật liệu phụ: là những vật liệu chỉ có tác dụng phụ trợ trong quá trình sản xuất, chế tạo sản phẩm, làm tăng chất lợng nguyên vật liệu chính và sản phẩm phục vụ cho công tác quản lý, phục vụ sản xuất cho nhu cầu công nghệ, cho việc bảo quản, bao gói sản phẩm nh các loại thuốc nhuộm, dầu nhờn, xà phòng,... -Nhiên liệu: là những loại vật liệu có tác dụng cung cấp nhiệt lợng trong quá trình sản xuất kinh doanh. Nhiên liệu có thể tồn tại ở thể rắn, lỏng, khí nh xăng dầu, than củi hơi đốt dùng để phục vụ cho công nghệ sản xuất sản phẩm, cho các phơng tiện máy móc, thiết bị hoạt động trong quá trình sản xuất. Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 12 -Phụ tùng thay thế: là những chi tiết, phụ tùng dự trữ để thay thế những bộ phận máy móc, thiết bị sản xuất, phơng tiện vận tải bị h hỏng. Vật liệu và thiết bị xây dựng cơ bản: bao gồm các vật liệu và thiết bị ( cần lắp, không cần lắp, vật kết cấu, công cụ, khí cụ...) mà doanh nghiệp mua vào nhằm mục đích đầu t cho xây dựng cơ bản. -Phế liệu: là các loại vật liệu thu đợc trong quá trình sản xuất hay thanh lý tài sản có thể sử dụng hay bán ra ngoài ( phôi bào, vải vụn, sắt, gạch,...). -Vật liệu khác: bao gồm các loại vật liệu còn lại ngoài các thứ liên kết trên nh bao bì, vật đóng gói, các loại vật t đặc chủng... Trên thực tế, việc phân chia, sắp xếp vật liệu theo từng loại nói trên là căn cứ vào vị trí, vai trò của vật liệu trong quá trình sản xuất ở từng đơn vị cụ thể. Việc phân loại nh vậy chỉ có ý nghĩa tơng đối, bởi vì có loại vật liệu ở doanh nghiệp này là vật liệu chính nhng ở doanh nghiệp khác lại là vật liệu phụ. Thậm chí ngay trong một doanh nghiệp, có loại vật liệu lúc đợc sử dụng nh vật liệu chính nhng lại có lúc đợc sử dụng nh vật liệu phụ. Việc phân chia từng loại vật liệu nh trên giúp kế toán tổ chức các tài khoản, tiểu khoản để phản ánh tình hình hiện có và sự biến động của các loại vật liệu. Để hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đợc tiến hành thờng xuyên, liên tục, tạo điều kiện cho việc quản lý nguyên vật liệu đợc chặt chẽ, việc phân loại còn phải chi tiết, tỷ mỷ hơn nữa theo yêu cầu riêng, theo tính năng lý hoá, quy cách, phẩm chất vật liệu. Trên cơ sở kết quả của việc phân loại vật liệu, doanh nghiệp tiến hành xây dựng sổ danh điểm vật liệu. Xây dựng sổ danh điểm vật liệu là việc xác định, gắn cho mỗi loại vật liệu một ký hiệu riêng theo nguyên tắc nhất định từ đó doanh nghiệp lập sổ danh điểm vật liệu. Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 13 Sổ danh điểm nguyên vật liệu Loại nguyên vật liệu chính Ký hiệu 152 Ký hiệu Đơn Đơn giá hạch hiệu , quy cách vị toán vật liệu Nhóm 152.01 Tên, nhãn Ghi chú tính Danh điểm 152.01.01 152.01.02 ............... 152.02 152.02.01 152.02.02 Sổ danh điểm vật liệu đợc sử dụng thống nhất trong toàn doanh nghiệp nhằm đảm bảo cho các bộ phận, đơn vị trong các doanh nghiệp phối hợp chặt chẽ trong công tác quản lý vật liệu. Ngoài cách phân loại vật liệu nh trên còn có một số cách phân loại khác nh: Phân loại vật liệu theo quyền sở hữu: bao gồm vật liệu đợc cấp phát, vật liệu đi vay tín dụng, vật liệu liên doanh, vật liệu cung cấp từ những nguồn khác. 2. Đánh giá nguyên vật liệu: Đánh giá nguyên vật liệu là dùng thớc đo tiền tệ để biểu hiện giá trị của nguyên vật liệu theo những nguyên tắc nhất định đảm bảo yêu cầu chân thực, thống nhất. Về nguyên tắc kế toán Nhập -Xuất- Tồn kho nguyên vật liệu phải Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 14 đợc đánh giá theo giá vốn thực tế của vật liệu mua sắm, gia công chế biến. Song do đặc điểm của nguyên vật liệu có nhiều loại, nhiều thứ lại thờng xuyên biến động trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh và yêu cầu của công tác kế toán nguyên vật liệu phải phản ánh kịp thời tình hình biến động và số hiện có của nguyên vật liệu, nên trong công tác kế toán nguyên vật liệu còn có thể đợc đánh giá theo giá hạch toán. 2.1. Đánh giá nguyên vật liệu theo giá thực tế: 2.1.1.Giá thực tế nguyên vật liệu nhập kho: Tuỳ theo từng nguồn nhập mà giá thực tế của nguyên vật liệu đợc xác định khác nhau: -Đối với nguyên vật liệu mua ngoài: +Nếu doanh nghiệp tính thuế giá trị gia tăng (VAT ) theo phơng pháp khấu trừ: Giá trị Giá mua thực Thuế Các chi Các khoản vốn thực tế (không có nhập phí thu giảm giá, giá tế nhập kho = thuế VAT đầu vào) + khẩu (nếu có) + mua (nếu có) - trị hàng mua trả lại (nếu có) +Nếu doanh nghiệp tính thuế giá trị gia tăng ( VAT ) theo phơng pháp trực tiếp: Giá trị Giá mua thực Thuế Các chi Các khoản vốn thực tế nhập phí thu giảm giá, giá tế nhập kho = ( gồm cả thuế VAT đầu vào) + khẩu (nếu có) + mua (nếu có) - trị hàng mua trả lại (nếu có) Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 15 Trong đó, chi phí thu mua thực tế gồm: chi phí vận chuyển, bốc xếp, bảo quản, bảo hiểm, chi phí thuê kho bãi, tiền phạt, tiền bồi thờng,... -Đối với nguyên vật liệu tự sản xuất: tính theo giá thành sản xuất thực tế: Trị giá vốn thực tế NVL nhập kho Giá = thực tế NVL xuất gia Các chi phí + công, chế biến gia công, chế biến -Đối với vật liệu thuê ngoài gia công chế biến: +Nếu doanh nghiệp tính thuế giá trị gia tăng ( VAT ) theo phơng pháp khấu trừ: Giá trị Giá thực tế Chi phí vận Tiền thuê gia vốn thực NVL xuất chuyển, bốc công (cha có tế NVL nhập kho = thuê ngoài + dỡ + VAT) gia công, chế biến +Nếu doanh nghiệp tính thuế giá trị gia tăng ( VAT ) theo phơng pháp trực tiếp: Trị giá Giá thực tế Chi phí vận Tiền thuê gia vốn thực NVL xuất chuyển, bốc công (gồm tế NVL = thuê ngoài gia nhập kho + dỡ + cả VAT) công, chế biến -Đối với vật liệu nhận góp vốn liên doanh: giá vốn thực tế của nguyên vật liệu nhập kho là giá thoả thuật do hội đồng liên doanh đánh giá. Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 16 -Đối với vật liệu đợc tặng, thởng: giá thực tế tính theo giá thị trờng tơng đơng cộng (+) chi phí liên quan đến việc tiếp nhận. -Đối với phế liệu: giá thực tế là giá ớc tính có thể sử dụng đợc hay giá trị tối thiểu. 2.1.2.Giá thực tế nguyên vật liệu xuất kho: Nguyên vật liệu đợc nhập thờng xuyên từ nhiều nguồn khác nhau, cho nên giá thực tế của từng nhập kho hoàn toàn không giống nhau. Do đó, khi xuất kho, kế toán phải tính toán chính xác giá thực tế xuất kho của nguyên vật liệu cho các nhu cầu, đối tợng sử dụng khác nhau theo phơng pháp tính giá thực tế đã đăng ký áp dụng và phải đảm bảo tính nhất quán trong niên độ kế toán. Để tính trị giá thực tế của vật liệu xuất kho, có thể áp dụng một trong các phơng pháp sau: 2.1.2.1.Phơng pháp giá đơn vị bình quân: Theo phơng pháp này, giá thực tế vật liệu xuất dùng trong kỳ đợc tính theo giá trị bình quân ( bình quân cả kỳ dự trữ, hay bình quân tồn đầu kỳ hoặc bình quân sau mỗi lần nhập ). Giá thực tế vật liệu xuất Số vật = kho lợng liệu xuất kho Giá đơn x vị bình quân Trong đó: Giá đơn vị bình quân cả Giá thực tế vật liệu tồn đầu kỳ và nhập trong kỳ = Số lợng thực tế vật liệu tồn đầu kỳ và nhập trong kỳ Phơng pháp này tuy đơn giản, dễ làm nhng độ chính xác không cao.