Hoàn thiện công tác hạch toán kế toán tiêu thụ hàng hóa và xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 giữa hai bên. Nếu doanh nghiệp thơng mại chịu thì chi phí vận chuyển sẽ đợc ghi vào chi phí bán hàng +Phơng thức bán buôn vận chuyển thẳng Theo phơng thức này, doanh nghiệp thơng mại sau khi mua hàng, nhận hàng mua không đa về nhập kho mà chuyển bán thẳng cho bên mua. Phơng thức này có thể thực hiện theo hai hình thức: -Bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng theo hình thức giao hàng trực tiếp (còn gọi là hình thức giao tay ba).Theo hình thức này doanh nghiệp thơng mại sau khi mua hàng, giao trực tiếp cho bên mua tại kho ngời bán. Sau khi giao nhận, đại diện bên mua ký nhận đủ hàng bên mua thanh toán tiền hàng hoặc chấp nhận thanh toán thì hàng hoá đợc xác định là tiêu thụ -Bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức chuyển hàng Theo hình thức này doanh nghiệp thơng mại sau khi mua hàng, nhận hàng mua, dùng phơng tiện vận tải của mình hoặc thuê ngoài vận chuyển hàng giao cho bên mua ở địa điểm đã đợc thoả thuận. Hàng hóa chuyển bán trong trờng hợp này vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp thơng mại. Khi nhận đợc tiền của bên mua thanh toán hoặc giấy báo của bên mua chấp nhận thanh toán thì hàng hóa chuyển đi mới xác định là tiêu thụ. 1.1.2.2 Phơng thức bán lẻ Bán lẻ hàng hóa là phơng thức bán cho ngời tiêu dùng, các tổ chức kinh tế hoặc các tổ chức kinh tế tập thể mua hàng về mang tính chất tiêu dùng nội bộ. Bán hàng theo phơng thức này có đặc điểm là hàng hoá đã ra khỏi lĩnh vực lu thông và đi vào lĩnh vực tiêu dùng, giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa đã đợc thực hiện. Bán lẻ thờng bán đơn chiếc hoặc bán với số lợng nhỏ, giá bán thờng ổn định. Phơng thức bán lẻ thờng đợc thực hiên dới các hình thức sau: -Hình thức bán lẻ thu tiền tập trung: Bán lẻ thu tiền tập trung là hình thức bán hàng mà trong đó tách rời nghiệp vụ thu tiền của ngời mua và nghiệp vụ giao hàng cho ngời mua. Mỗi quầy hàng có một nhân viên thu tiền làm nhiệm vụ thu tiền của khách hàng, viết hoá đơn hoặc tích kê cho khách để khách hàng ở quầy hàng do nhân viên bán hàng giao. Hết ca hoặc hết ngày bán hàng, nhân viên bán hàng căn cứ vào hoá đơn và tích kê giao cho khách hàng hoặc kiểm kê hàng hoá tồn quầy để xác định số lợng hàng đã bán trong ngày, trong ca và lập báo cáo bán hàng. Nhân viên thu tiền làm giấy nộp tiền và nộp tiền cho thủ quỹ. 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Hình thức bán lẻ thu tiền trực tiếp: Theo hình thức này nhân viên bán hàng trực tiếp thu tiền của khách và giao cho khách. Hết ca, hết ngày bán hàng, nhân viên bán hàng làm giấy nộp tiền và nộp tiền cho thủ quỹ. Đồng thời kiểm kê hàng hóa tồn quầy để xác định số lợng hàng đã bán trong ca trong ngày và lập báo cáo bán hàng. -Hình thứ bán lẻ tự phục vụ (tự chọn): Theo hình thức này khách hàng tự chọn lấy hàng hóa, mang đến bàn tính tiền để tính tiền và thanh toán tiền hàng. Nhân viên thu tiền kiểm hàng, tính tiền lập hóa đơn bán hàng và thu tiền của khách hàng. Nhân viên bán hàng có trách nhiệm hớng dẫn khách hàng và bảo quản hàng hóa ở quầy (kệ) do mình phụ trách. -Hình thức bán trả góp: Theo hình thức này ngời mua đợc trả tiền mua hàng thành nhiều lần. Doanh nghiệp thơng mại, ngoài số tiền thu theo giá bán thông thờng còn thu thêm ngời mua một khoản lãi do trả chậm.Về thực chất ngời bán chỉ mất quyền sở hữu khi ngời mua thanh toán hết tiền hàng.Tuy nhiên về mặt hạch toán, khi giao hàng cho ngời mua, hàng hóa bán trả góp đợc coi là tiêu thụ, bên bán ghi nhận doanh thu. -Hình thức bán hàng tự động: Bán hàng tự động là hình thức bán lẻ hàng hóa mà trong đó, các doanh nghiệp thơng mại sử dụng các máy bán hàng tự động chuyên dùng cho một hoặc một vài loại hàng hóa nào đó đặt ở các nơi công cộng, sau đó khi ngời mua bỏ tiền vào máy, máy sẽ tự động đẩy hàng ra cho ngời mua. 1.1.2.3 Phơng thức gửi hàng đại lý hay bán hàng ký gửi. Đây là phơng thức bán hàng mà trong đó, doanh nghiệp thơng mại giao hàng cho cơ sở đại lý ,ký gửi để các cơ sở đại lý này trực tiếp bán hàng. Bên nhận đại lý, ký gửi sẽ trực tiếp bán hàng , thanh toán tiền hàng và đợc hởng hoa hồng đại lý bán. Số hàng chuyển giao cho các cơ sở đại lý vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp thơng mại cho đến khi doanh nghiệp thơng mại đựơc cơ sở đại lý, ký gửi thanh toán tiền hay chấp nhận thanh toán hay thông báo về số hàng đã bán đợc, doanh nghiệp mới mất quyền sở hữu về số hàng này. Ngoài các phơng thức tiêu thụ trên đây ,các doanh nghiệp còn sử dụng sản phẩm hàng hoá để thanh toán tiền lơng thởng cho cán bộ công nhân viên hoặc dùng để trao đổi hàng hoá khác...những trờng hợp này cũng đợc coi là tiêu thụ . 1.2 Kết quả tiêu thụ hàng hoá . 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Kết quả tiêu thụ hàng hoá hay còn gọi là lãi thuần (lỗ thực) của hoạt động tiêu thụ là việc so sánh giữa một bên là doanh thu thuần của hoạt động tiêu thụ với một bên là giá vốn hàng tiêu thụ , chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp phân bổ cho hàng bán ra . Kết quả tiêu thụ là lãi nếu thu nhập lớn hơn chi phí, ngợc lại kết quả tiêu thụ là lỗ nếu thu nhập nhỏ hơn chi phí. Việc xác định kết quả tiêu thụ đựợc thực hiện vào cuối kỳ hạch toán (tháng, quý, năm) phụ thuộc vào đặc điểm của từng doanh nghiệp. Xác định kết quả kinh doanh là cơ sở để đánh giá hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp . 1.3. Yêu cầu quản lý công tác tiêu thụ hàng hoá và kết quả tiêu thụ hàng hóa. Tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ có ý nghĩa rất quan trọng không chỉ đối với từng doanh nghiệp mà còn đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Chính vì vậy nó đòi hỏi các doanh nghiệp phải thực hiện bằng nhiều hình thức khác nhau để tổ chức và quản lý tốt quá trình sản xuất kinh doanh. Trong số các biện pháp đó thì việc tổ chức kế toán tiêu thụ hàng hoá và xác định kết quả tiêu thụ khoa học hợp lý, đúng chế độ tài chính của Nhà nớc đảm bảo phản ánh một cách khách quan, chính xác tình hình tiêu thụ và kết quả tại một thời điểm nhất định là biện pháp quan trọng nhất. Bởi vì, trong hệ thống quản lý, kế toán đợc sử dụng nh một công cụ sắc bén và có hiệu lực nhất để phản ánh một cách khách quan và giám đốc một cách toàn diện mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị. Xuất phát từ những lý luận trên, công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ phải đáp ứng các yêu cầu sau: -Quản lý chặt chẽ quá trình tiêu thụ từ khâu ký kết hợp đồng, khâu gửi hàng thanh toán tiền hàng, tính thuế và các khoản phải nộp cho Nhà nớc. Cụ thể là phải chọn phơng thức tiêu thụ phù hợp với từng thị trờng, từng khách hàng để thúc đẩy quá trình tiêu thụ, phải làm tốt công tác thăm dò, nghiên cứu thị trờng để đáp ứng tốt hơn nhu cầu khách hàng. -Thờng xuyên kiểm tra công việc và tình hình thực hiện hoạt động bán hàng, đôn đốc thanh toán tiền hàng. -Tổ chức hạch toán tiêu thụ hàng hóa một cách khoa học, chặt chẽ hợp lý. Phản ánh chính xác kịp thời tình hình xuất bán hàng hoá, tình hình các khoản giảm trừ, các chi phí phát sinh trong qua trình tiêu thụ, các khoản phải nộp ngân sách. 13 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 -Xác định kết quả kinh doanh cần chi tiết cho từng đối tợng cụ thể để xác định kết quả và cung cấp theo yêu cầu quản lý. -Phân tích những nguyên nhân, xác định mức độ ảnh hởng của các nhân tố ảnh hởng đến tình hình biến động lợi nhuận. 2. Nhiệm vụ của tổ chức kế toán tiêu thụ hàng hóa và xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa trong doanh nghiệp thơng mại. Kế toán tiêu thụ hàng hóa và xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa là khâu rất quan trọng, nó liên quan đến các khâu khác của công tác kế toán. Điều đó đặt ra cho ngời làm công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ phải: -Phản ánh và giám đốc tình hình thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch tiêu thụ hàng hóa, mức bán ra, doanh thu bán hàng về thời gian và địa điểm theo tổng số và theo nhóm hàng. -Phản ánh kịp thời, chính xác và chi tiết hàng bán ở tất cả các trạng thái nhằm quản lý đợc hàng hóa ở cả hai chỉ tiêu hiện vật và giá trị -Phản ánh kịp thời, đầy đủ doanh thu bán hàng và các khoản giảm trừ ,các khoản thuế phải nộp.Từ đó xác định chính xác doanh thu thuần, đôn đốc kiểm tra để đảm bảo thu đủ và kịp thời về tiền hàng, tránh bị chiếm dụng vốn một cách bất hợp lý. -Tính toán, ghi chép, phản ánh chính xác các chi phí phát sinh trong quá trình tiêu thụ -Xác định kết quả của hoạt động tiêu thụ hàng hoá của doanh nghiệp -Cung cấp thông tin tổng hợp và chi tiết cho các nhà quản trị trong việc đề ra các chính sách về sản phẩm và tiêu thụ Để thực hiện tốt các nhiệm vụ trên kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa cần quan tâm đến các chỉ tiêu sau: +Xác định đúng thời điểm hàng hóa đợc coi là tiêu thụ để kịp thời lập báo cáo bán hàng và phản ánh doanh thu. Báo cáo thờng xuyên, kịp thời tình hình bán hàng và thanh toán với khách hàng, chi tiết theo từng loại ,chi tiết theo từng hợp đồng kinh tế nhằm giám sát chặt chẽ khâu bán hàng cả về số lợng ,chất lợng, chủng loại, thời gian... +Tổ chức chứng từ và trình tự luân chuyển chứng từ hợp lý .Các chứng từ ban đầu phải đầy đủ hợp pháp và đợc luân chuyển một cách khoa học đảm bảo yêu cầu quản lý, nâng cao hiệu quả công tác kế toán đồng thời doanh nghiệp phải lựa chọn hình thức sổ kế toán thích hợp với đặc điểm kinh doanh. 14 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 +Xác định đúng , đầy đủ chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp phát sinh, phân bổ chi phí hợp lý cho hàng tồn kho cuối kỳ và hàng tiêu thụ trong kỳ từ đó xác định chính xác kết quả tiêu thụ hàng hóa III. Kế toán tiêu thụ hàng hóa và xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa trong doanh nghiệp thơng mại. 1.Xác định giá vốn và phơng pháp kế toán giá vốn hàng tiêu thụ 1.1 Giá vốn hàng hóa và phơng pháp xác định trị giá hàng xuất kho 1.1.1 Giá vốn hàng hóa Đối với doanh nghiệp thơng mại trị giá vốn hàng hoá bao gồm giá mua hàng hoá và phí thu mua phân bổ tơng ứng. Giá mua hàng hoá xuất bán đợc tính toán theo phơng pháp đánh giá hàng tồn kho thích hợp. Phần phí thu mua hàng hoá đợc tập hợp, phân bổ, kết chuyển cuối kỳ tuỳ theo tính chất phát sinh có liên quan trực tiếp hay gián tiếp tới lô hàng nhập vào xuất bán. 1.1.2 Các phơng pháp xác định trị giá hàng hóa xuất kho * Phơng pháp xác định giá mua hàng hoá xuất bán xuất kho. Có nhiều phơng pháp xác định trị giá mua của hàng hóa xuất kho tuỳ theo đặc điểm hoạt động của từng doanh nghiệp, trình độ nghiệp vụ của cán bộ kế toán, doanh nghiệp có thể sử dụng một trong các phơng pháp sau: * Phơng pháp giá thực tế. +Phơng pháp giá thực tế đơn vị bình quân cả kỳ dự trữ Theo phơng pháp này giá mua thực tế của hàng hóa xuất kho trong kỳ đợc tính bằng công thức sau: Giá mua thực tế hàng hoá xuất kho = Số lợng hàng hoá xuất kho x Giá đơn vị bình quân cả kỳ dự trữ Trong đó: Giá đơn vị = Trị giá mua hàng tồn kho đầu kỳ + Trị giá mua thực tế hàng nhập trong kỳ bình quân cả Số lợng hàng tồn kho đầu kỳ + Số lợng hàng nhập trong kỳ Phơng pháp này tuy đơn giản dễ làm nhng độ chính xác không cao.Hơn nữa, công việc tính toán dồn vào cuối tháng gây ảnh hởng đến công tác quyết toán nói chung. +Phơng pháp giá thực tế đơn vị bình quân sau mỗi lần nhập 15 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Theo phơng pháp này, sau mỗi lần nhập kho hàng hóa, kế toán phải tính toán lại giá đơn vị bình quân.Từ đó căn cứ vào lợng hàng hoá xuất kho trong kỳ, kế toán lấy số lợng hàng hoá xuất kho và giá bình quân vừa tính để xác định đợc trị giá mua của hàng hóa xuất kho. Ưu điểm của phơng pháp này là giá cả tơng đối chính xác, song việc tính toán lại rất phức tạp.Tuy nhiên nếu ở doanh nghiệp sử dụng máy vi tính để làm kế toán thì việc xác định trị giá mua của hàng hóa xuất kho theo phơng pháp này sẽ có nhiều thuận lợi hơn. +Phơng pháp giá thực tế bình quân cuối kỳ trớc Theo phơng pháp này để tính giá mua thực tế của hàng hóa xuất kho trong kỳ, kế toán lấy số lợng hàng hóa xuất kho nhân với giá đơn vị bình quân cuối kỳ trớc Ưu điểm của phơng pháp này là phản ánh kịp thời giá mua thực tế của hàng hóa xuất kho, tuy nhiên độ chính xác sẽ không cao nếu nh thị trờng biến động.Giá cả kỳ này tăng (giảm) đột biến với kỳ trớc sẽ không ảnh hởng đến trị giá mua của hàng hoá xuất kho trong kỳ mà lại ảnh hởng trị giá hàng tồn kho cuối kỳ, tức là gây tác động đến kỳ sau. Giá vốn hàng hoá kỳ này sẽ thấp đi so với giá thực tế nếu giá thực tế tăng và ngợc lại sẽ đợc đánh giá là cao nếu giá thực tế giảm.Phần biến động do biến động giá cả nằm trong giá trị hàng tồn kho cuối kỳ. Nếu giá kỳ trớc rất cao so với kỳ này thì việc áp dụng giá thực tế bình quân cuối kỳ trớc tỏ ra không hợp lý. + Phơng pháp giá thực tế nhập trớc -xuất trớc(FIFO) Theo phơng pháp này, kế toán giả định về mặt giá trị hàng hóa nào nhập trớc sẽ xuất trớc, xuất hết số hàng nhập trớc mới đến số hàng nhập sau theo giá thực tế của từng lô hàng xuất. Nói cách khác, cơ sở của phơng pháp này là giá thực tế của hàng hóa mua trớc sẽ xuất bán trớc. Do vậy giá trị của hàng hóa tồn kho cuối kỳ sẽ là giá thực tế hàng hóa mua vào sau cùng trong kỳ. Ưu điểm của phơng pháp này là nó gần đúng với số lợng nhập-xuất hàng hóa trong thực tế, nó phản ánh tơng đối chính xác giá trị hàng hóa xuất kho và tồn kho. Hơn nữa mức giá trị hàng hoá tồn kho sẽ phản ánh gần sát với giá thị trờng. Bởi vì giá trị của hàng hóa tồn kho sẽ bao gồm giá trị của hàng hoá đợc mua ở những lần sau cùng.Tuy nhiên nhợc điểm của phơng 16