Nhà nước và vấn đề xây dựng nhà nước ở nước ta hiện nay

THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN th trư ng M s b ánh thu t i 40%. Vì th hàng hố c a ta khó có th c nh tranh n i v i hàng hố các nư c v m t giá c . - Tồn c u hố v a có m t tích c c v a có m t tiêu c c. Tham gia vào các t ch c qu c t có i u ki n phát tri n và cũng u tranh b o v quy n l i c a mình. Q trình tồn c u hố là m t q trình ph c t p, v a là cơ h i, v a là thách th c r t l n. B n là, các mâu thu n cơ b n trên th gi i bi u hi n dư i nh ng hình th c và m c nay, khác nhau v n t n t i và phát tri n, có m t sâu s c hơn. T trư c t i ng ta v n xác nh có 4 mâu thu n cơ b n là: mâu thu n gi a ch nghĩa tư b n và ch nghĩa xã h i, mâu thu n gi a các nư c gi a qu c v i qu c, mâu thu n qu c v i các dân t c, mâu thu n gi a tư b n v i cơng nhân. Trong ó bi t chú ý n mâu thu n gi a ch nghĩa tư b n và ch nghĩa xã h i. Qu c và Vi t Nam các th l c thù oc a c i v i Trung ch ln tìm cách ch ng phá, ngăn c n s lãnh ng C ng s n và cơng cu c xây d ng ch nghĩa xã h i. Cu c u tranh gi a ch nghĩa tư b n và ch nghĩa xã h i s h t s c quy t li t trong tình hình m i. Năm là, ch nghĩa xã h i trên th gi i, t nh ng bài h c thành cơng và th t b i cũng như t khát v ng và s th c t nh c a các dân t c, có i u ki n và kh năng t o ra bư c phát tri n m i. Trư c nh ng th i cơ và thách th c m i c a th i i, vai trò lãnh ng và Nhà nư c òi h i ph i ư c nâng cao hơn n a nh m ưa oc a t nư c ta phát tri n nhanh chóng, v ng ch c và tồn di n trên m i lĩnh v c: văn hố, kinh t , chính tr , xã h i. 2. Nâng cao vai trò c a nhà nư c xây d ng thành cơng ch nghĩa xã h i Q lên ch nghĩa xã h i d ng ch nghĩa xã h i b qua ch nư c ta là m t t t y u l ch s . Nư c ta xây tư b n ch nghĩa t o ra s bi n i v ch t c a xã h i trên các lĩnh v c là s nghi p r t khó khăn, ph c t p, t t y u ph i tr i qua m t th i kỳ q lâu dài, v i nhi u ch ng ư ng, nhi u hình th c t ch c 11 THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN kinh t , xã h i có tính ch t q . xây d ng thành cơng ch nghĩa xã h i, trư c m t chúng ta còn r t nhi u cơng vi c khó khăn, b b n òi h i s d n d t soi ư ng úng nc a ng và vai trò tích c c c a Nhà nư c. kh c ph c h n ch vai trò c a Nhà nư c hi n nay 3. Trong th c t 20 năm i m i, chúng ta ã t ư c nh ng thành t u áng k . t ư c nh ng thành t u ó, bên c nh b n lĩnh chính tr v ng vàng, ư ng l i ch o úng nc a ng và óng góp to l n c a tồn dân còn ph i k n nh ng c g ng l n trong vi c i u hành, qu n lý c a Nhà nư c. Tuy nhiên, bên c nh nh ng thành t u còn t n t i khơng ít nh ng h n ch trong vai trò c a Nhà nư c c n ph i ư c kh c ph c ngay. ó là s c ng k nh khơng c n thi t c a b máy Nhà nư c; các th t c hành chính rư m rà, b t h p lý gây khó khăn cho nhân dân; tình tr ng ch quan, tuỳ ti n trong t ch c và ho t ng, cũng như tình tr ng v a ch ng chéo, v a b sót ch c năng nhi m v trong n i b cơ quan quy n l c nhà nư c. II . C i cách th ch và phương th c ho t Bư c sang th k XXI, cơng cu c ng c a Nhà nư c i m i càng i vào chi u sâu, càng òi h i ph i xây d ng, ki n tồn b máy nhà nư c trong s ch, v ng m nh, ho t có hi u l c, hi u qu , b o m cho Nhà nư c ta mãi mãi gi b n ch t cách m ng, b n ch t giai c p, th c s là cơng c ch y u dân. Vì l ó, ch c và ho t ng i h i IX c a ng kh ng th c hi n quy n làm ch c a nhân nh c n ph i “ y m nh c i cách t ng c a Nhà nư c, phát huy dân ch , tăng cư ng pháp ch ” 1. Ki n tồn t ch c, i m i phương th c và nâng cao hi u qu ho t ng c a Qu c h i Qu c h i là cơ quan nhà nư c cao nh t i bi u cao nh t c a nhân dân, là cơ quan quy n l c nư c ta, là cơ quan duy nh t có quy n l p hi n và l p pháp. phát huy vai trò, v trí c a cơ quan quy n l c nhà nư c cao nh t, Qu c h i ph i ư c ki n tồn t ch c, i m i phương th c và nâng cao ch t lư ng, hi u qu ho t ng c a mình theo hư ng: 12 THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN - Tăng cư ng và nâng cao ch t lư ng ho t ch t lư ng các và ngh ng l p pháp nh m nâng cao o lu t, tăng cư ng ban hành lu t, h n ch ban hành các pháp l nh nh, ti n t i hồn thi n h th ng pháp lu t trên cơ s qn tri t quan i m, ư ng l i c a ng phù h p v i th c ti n Vi t Nam và lu t pháp, thơng l qu c t , có tính kh thi cao. Mu n v y, c n ph i xây d ng chương trình làm lu t, im i quy trình ban hành và hư ng d n th c thi pháp lu t. - Làm t t ch c năng quy t quy t nh nh ng v n quan tr ng c a t nư c, nh và phân b ngân sách nhà nư c. - Làm t t ch c năng giám sát t i cao c a Qu c h i ng c a Nhà nư c, trư c m t t p trung vào nh ng v n i v i tồn b ho t b c xúc như: s d ng v n và t i s n c a Nhà nư c; ch ng tham nhũng, quan liêu; v n tra, truy t , xét x .Vi c giám sát c a Qu c h i i v i ho t b t giam, i u ng c a Chính ph , c a các cơ quan tư pháp ư c th c hi n dư i nhi u hình th c, trong ó có hình th c báo cáo cơng tác và tr l i ch t v n c a các thành viên Chính ph , c a Vi n trư ng Vi n Ki m sát nhân dân t i cao, c a Chánh án Tồ án nhân dân t i cao t i các kỳ h p Qu c h i. Hình th c này ang ư c c tri c nư c nghênh và coi ây cũng là m t hình th c giám sát c a mình ng tình, hoan i v i ho t ng c a Nhà nư c. Vi c tr l i ch t v n trong các kỳ h p Qu c h i s p t i cũng c n ph i i m i theo hư ng t p trung vào nh ng v n nh ng v n mà ơng l n, quan tr ng c a Nhà nư c, o nhân dân quan tâm và nâng cao trách nhi m c a i bi u Qu c h i và c a các thành viên Chính ph và ch t lư ng c a câu h i và câu tr l i. - Kh n trương nghiên c u và s m s a i, b sung m t s i u c a Hi n pháp 1992 cho phù h p v i tình hình m i. 2. Xây d ng m t n n hành chính nhà nư c dân ch , trong s ch, v ng m nh, t ng bư c hi n i hố Chính ph là cơ quan hành chính nhà nư c cao nh t c a nư c C ng hồ xã h i ch nghĩa Vi t Nam. Chính ph gi quy n hành pháp, t c là chính ph có ch c 13 THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN năng th ng nh t qu n lý vi c th c hi n các nhi m v chính tr , kinh t , văn hố, xã h i, qu c phòng, an ninh và nhà nư c t trung ương i ngo i c a Nhà nư c; n cơ s ; m b o hi u l c c a b máy m b o vi c tơn tr ng và ch p hành Hi n pháp, pháp lu t; phát huy quy n làm ch c a nhân dân trong vi c xây d ng và b o v T qu c, mb o n nh và nâng cao i s ng v t ch t, văn hố c a nhân dân. Trư c h t, c n ph i t p trung i u ch nh ch c năng và phương th c ho t ng c a Chính ph theo hư ng tăng cư ng qu n lý vĩ mơ các lĩnh v c ho t ng c a tồn xã h i b ng h th ng pháp lu t và h th ng chính sách hồn ch nh, ng b , gi m kh i lư ng x lý các v vi c c th . Ho t vào vi c xây d ng th ch , ch ph m pháp lu t, ho ch ng c a Chính ph t p trung o và ki m tra vi c xây d ng các văn b n quy nh chi n lư c, k ho ch phát tri n t ng th n n kinh t qu c dân, gi i quy t nh ng v n quan tr ng mang tính liên ngành, liên vùng b o th c hi n các m c tiêu phát tri n kinh t – xã h i theo nghĩa, áp ng u c u y m nh cơng nghi p hố, hi n m nh hư ng xã h i ch i hố t nư c. Ch c năng, nhi m v , quy n h n c a các b và cơ quan ngang b cũng ư c i u ch nh theo hư ng b qu n lý a ngành, a lĩnh v c, bao qt t t c các thành ph n kinh t trong ph m vi c nư c, cung c p d ch v cơng. S p x p, tinh g n các cơ quan thu c Chính ph , b máy giúp vi c Chính ph , Th tư ng Chính ph ; cơ c u b máy và biên ch các b , cơ quan ngang b . Phân nh rõ ch c năng, th m quy n qu n lý hành chính nhà nư c v i nhi m v cung c p d ch v cơng b máy và phương th c ho t b trí ng phù h p. T ch c, b máy chính quy n a phương ư c c i cách, ki n tồn theo ngun t c quy n l c nhà nư c là th ng nh t, khơng có quy n l c nhà nư c phương tách r i quy n l c nhà nư c hư ng nâng cao tính ch trung ương; ư c phân cơng, phân c p theo ng c a chính quy n a phương, k t h p ch t ch qu n lý theo ngành và qu n lý theo lãnh th . Chính quy n nhân dân, U ban nhân dân quy t a a phương bao g m H i ng u th c hi n ch c năng ch p hành pháp lu t và các nh hành chính c a c p trên. Trên cơ s ó t ch c h p lý H i ng nhân 14 THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN dân, b o m ho t ơng thi t th c, hi u qu . Theo v trí, trách nhi m c a t ng c p hành chính, s p x p, ki n tồn, tinh g n các cơ quan chun mơn c a U ban nhân dân. Xây d ng và ki n tồn b máy và cán b chính quy n c p xã, phư ng, th tr n có v n năng l c và ph m ch t do cu c s ng qu n lý, gi i quy t úng th m quy n nh ng t ra. Cùng v i vi c i u ch nh ch c năng, nhi m v , quy n h n c a các cơ quan, t ch c trong h th ng t ch c b máy nhà nư c, c n xác nh rõ trách nhi m c a t p th và trách nhi m c a cá nhân, trư c h t là trách nhi m cá nhân c a ngư i ng u cơ quan, t ch c; i m i phương th c làm vi c c a các cơ quan nhà nư c, xây d ng và th c hi n nghiêm ng t quy ch làm vi c. Cơng cu c c i cách b máy hành chính nhà nư c ph i ư c lãnh ch và ti n hành ng b t trung ương o ch t n cơ s , g n v i xây d ng, ch nh n ng. 3. C i cách và ki n tồn các cơ quan tư pháp nư c ta, quy n tư pháp ư c hi u là ho t ho t ng c a các cơ quan khác c a Nhà nư c, các t ch c khác ư c Nhà nư c cho phép thành l p, tr c ti p liên quan v ch ng xét x c a tồ án và nh ng n ho t ng xét x c a tòa án, nh m b o xã h i ch nghĩa, pháp ch xã h i ch nghĩa, quy n và l i ích h p pháp c a cơng dân, l i ích c a xã h i. Vì v y, nư c ta, cơ quan tư pháp bao g m Tồ án nhân dân, Vi n Ki m sát nhân dân, các cơ quan i u tra và các cơ quan, t ch c b tr tư pháp như: t ch c lu t sư, cơ quan cơng ch ng giám nh tư pháp, tư v n pháp lu t, trong ó Tồ án nhân dân là nơi bi u hi n t p trung c a quy n tư pháp, s d ng cơng khai các k t qu c a ho t ng i u tra, cơng t , bào ch a, giám tư pháp Thơng qua các th t c t t ng theo lu t nh nh ưa ra phán quy t cu i cùng, th hi n quy n l c nhà nư c. 15 THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN - Ti p t c c i cách, ki n tồn, nâng cao ch t lư ng ho t ng c a các cơ quan tư pháp theo ngun t c nâng cao tinh th n trách nhi m, làm t t các cơng tác i u tra, b t, giam, gi , truy t , xét x , khơng x y ra nh ng trư ng h p oan sai. - Vi n Ki m sát nhân dân khơng th c hi n ch c năng ki m sát chung mà t p trung làm t t ch c năng cơng t và ki m sát ho t vi ph m t i ng tư pháp, u b phát hi n, x lý k p th i, nghiêm minh, m b o m i hành c bi t là t i ph m an ninh qu c gia và t i tham nhũng. - S p x p l i h th ng Tồ án nhân dân, phân nh th m quy n m t cách h p lý theo ngun t c t ch c tồ án theo c p xét x , tăng cư ng th m phán a bàn tr ng i m, quy nh ng nh rõ tiêu chu n, trách nhi m và th m quy n c a h i th m nhân dân. Tồ án nhân dân t i cao làm nhi m v hư ng d n áp d ng pháp lu t và th c hi n cơng tác giám sát xét x các b n án, quy t nh ã có hi u l c pháp lu t. - T ch c l i các cơ quan i u tra theo ngun t c g n u m i, có s ch o t p trung th ng nh t. Ki n tồn cơ quan thi hành án và thành l p c nh sát tư pháp. C i cách và ki n tồn các cơ quan b tr tư pháp, cơ quan qu n lý hành chính tư pháp. Xây d ng, ki n tồn có ph m ch t chính tr , trình i ngũ cán b các cơ quan b o v pháp lu t trong s ch, chun mơn áp ng u c u nhi m v . 16