Đường lối kinh tế nước ta sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần VI

VAI TRề í THC đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa của nớc ta và tăng thêm sức mạnh của cả cộng đồng xã hội chủ nghĩa. Để thực hiện thắng lợi các chủ trơng của Đảng về quan hệ kinh tế đối ngoại, chúng ta ý thức sâu sắc rằng làm ăn tốt, khai thác mọi khả năng ở trong nớc là tiền đề, điều kiện quyết định để mở mang quan hệ kinh tế với nớc ngoài. II. Công nghiệp nặng và kết cấu hạ tầng Để thực hiện ba chơng trình kinh tế lớn nói trên, tạo tiền đề đẩy mạnh công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa trong chặng đờng tiếp theo, cần phát triển một số ngành công nghiệp nặng và kết cấu hạ tầng cần thiết phù hợp với khả năng trớc mắt. Đó là năng lợng, một số cơ sở cơ khí và nguyên vật liệu, giao thông vận tải và thông tin bu điện những cơ sở vật chất kỹ thuật tối thiểu trong chặng đờng đầu tiên của thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội. Nh vậy, ngay từ đầu chúng ta kết hợp chặt chẽ nông nghiệp với công nghiệp, bao gồm công nghiệp nhẹ và công nghiệp nặng, để tng bớc hình thành cơ cấu kinh tế hợp lí. Kinh nghiệm thực tế nhiều năm qua cho thấy, trong bớc đầu công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa, vai trò của năng lợng cực kỳ quan trọng, quyết định nhịp độ phát triển của toàn bộ nền kinh tế. Trong những năm trớc mắt, xuất phát từ điều kiện tài nguyên và khả năng các mặt, chúng ta tập trung sức phát triển than, điện và dầu khí, đồng thời tranh thủ sử dụng thêm các nguồn và dạng năng lợng khác nh khí mêtan, trấu, sức gió, năng lợng mặt trời. Trong những năm qua, chúng ta đã dành nhiều vốn đầu t để xây dựng các công trình quan trọng về điện lực. Trong 5 năm tới, vẫn phải tiếp tục đầu t mạnh để tạo ra một bớc chuyển biến đáng kể trong cân đối năng lợng. Đẩy mạnh thăm dò và khai thác dầu khí ở thềm lục địa phía nam, để đến năm 1990 đạt sản lợng dầu thô đáng kể; có phơng án sử dụng tốt lợng khí khai 11 VAI TRề í THC thác đợc cùng với dầu. Khởi công xây dựng nhà máy lọc dầu với công suất đợt I là 3 triệu tấn/năm. Nhanh chóng khắc phục tình trạng phân tán của ngành cơ khí bằng cách sắp xếp, tổ chức lại sản xuất trong cả nớc trên cơ sở quy hoạch, phân công, hợp tác. Phát triển công nghiệp nguyên liệu và vật liệu là một yêu cầu quan trọng để bảo đảm nhu cầu của nền kinh tế quốc dân. Về phân bón hoá học, huy động hết công suất và cải tạo một phần nhà máy supe lân Lâm Thao, phát triển sản xuất phân lân nung chảy, phốt-phorit. Hoàn thành khôi phục mỏ a-pa-tít Lào Cai và tiếp tục xây dựng nhà máy làm giàu quặng. Tăng cờng điều tra, thăm dò địa chất và khoáng sản, làm cho công tác này đáp ứng đợc yêu cầu phát triển của các ngành kinh tế quốc dân. Là một khâu quan trọng nhất của kết cấu hạ tầng, giao thông vận tải đáng lẽ phải đi trớc một bớc để đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế quốc dân, nhng nhiều năm qua, chúng ta cha chú ý đúng mức, nên việc vận chuyển hàng hoá có nhiều khó khăn, việc đi lại của nhân dân phiền hà, trắc trở. Chúng ta phải khắc phục sự lạc hậu trong lĩnh vực này. Bên cạnh đó, chúng ta cũng phải u tiên phát triển vận tải đờng thuỷ, tăng tỷ trọng vận tải đờng sắt. Về giao thông, trớc mắt, chủ yếu là đầu t khôi phục và bảo dỡng đờng sá, cầu cống, động viên khả năng của Nhà nớc và nhân dân mở mang giao thông nông thôn, đặc biệt là miền núi và đồng bằng sông Cửu Long. Củng cố bảo đảm thông xe an toàn, xây dựng thêm một số cầu mới. Củng cố đờng sắt Hà Nội Lào Cai, đờng sắt bắc nam, mở rộng một số cảng, chú trọng hơn nữa nạo vét lòng sông và cửa biển. Nâng cao chất lợng thông tin bu điện, xây dựng tuyến vi-ba băng rộng Hà Nội thành phố Hồ Chí Minh, củng cố và mở rộng thông tin với nớc ngoài, mạng thông tin nội hạt của Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. III. Giá cả, thơng nghiệp, tài chính, tiền tệ. 12 VAI TRề í THC Tình hình giá cả, tài chính, tiền tệ tiếp tục biến động phức tạp là do hàng loạt nguyên nhân mà Báo cáo chính trị đã phân tích. Tình hình này đang đợc khẩn trơng xử lí theo các quyết định của Đảng và Nhà nớc. Cần thi hành các biện pháp đồng bộ về bố trí sản xuất, nắm hàng, cải tạo và quản lí thị trờng, về giá cả, tiền lơng, tài chính, tiền tệ. Trớc hết, phải giảm nhịp độ tăng giá, tiến tới ổn định giá cả. Mọi biện pháp giải quyết phải tập trung vào khâu then chốt là giảm tốc độ lạm pháp, thu hẹp mất cân đối giữa khối lợng hàng hoá và tiền tệ lu thông. Một mặt, giải phóng mọi năng lực sản xuất, tập trung sức đẩy mạnh sản xuất một số mặt hàng thiết yếu đang khan hiếm và một số mặt hàng có nguồn thu lớn cho ngân sách, đồng thời mở rộng giao lu hàng hoá, bãi bỏ việc ngăn sông cấm chợ, chia cắt thị trờng, để tăng nhanh khối lợng hàng hoá lu thông. Mặt khác, Nhà nớc phải quản lí chặt chẽ vật t, hàng hoá do kinh tế quốc doanh sản xuất và nhập khẩu, có chính sách giá và phơng thức mua bán hợp lí để năm đợc hàng, đợc tiền, điều chỉnh khối lợng tiền trong lu thông, tăng thu, giảm chi. Thơng nghiệp xã hội chủ nghĩa phải đợc tăng cờng về số lợng và chất lợng, đổi mới phơng thức kinh doanh, vơn lên làm chủ thị trờng và giá cả. Đối với giá bán lẻ hàng tiêu dùng, cần tích cực tạo điều kiện bán theo giá kinh doanh thơng nghiệp. Giá kinh doanh thơng nghiệp đợc xây dựng theo nguyên tắc bảo đảm cho xí nghiệp đợc xây dựng theo nguyên tắc bảo đảm cho xí nghiệp có lãi. Tiền lơng của công nhân, viên chức phải đợc điều chỉnh tơng ứng với hệ thống giá và mức giá đã hình thành trong thực tế. Nhà nớc cần bảo đảm có đủ quỹ hàng hoá bán bình thờng cho ngời hởng lơng. Nghiên cứu và ban hành chính sách tài chính quốc gia thống nhất phù hợp với đặc điểm nớc ta, giải quyết đúng đắn việc phân phối và phân phối lại thu nhập quốc dân. Để bảo đảm đợc nguồn thu tài chính, Nhà nớc tăng cờng quản lí thống nhất vật t, kể cả nguồn nhập khẩu và sản xuất trong nớc. Cải tổ hệ thống cung ứng vật t, có biện pháp kiên quyết chống thất thoát vật t và 13 VAI TRề í THC hàng hoá. Các đơn vị quốc doanh không đợc tuỳ tiện mua bán các loại vật t do Nhà nớc thống nhất quản lí. Cấm t nhân buôn bán vật t Nhà nớc. Thực hiện thờng xuyên chế độ thanh tra tài chính, xử lí nghiêm theo pháp luật để nhanh chóng thiết lập trật tự, kỷ cơng về tài chính, phát động quần chúng kiểm soát, giám sát để chống tệ tham nhũng, lãng phí. Cần nhấn mạnh rằng: một nguyên nhân quan trọng của tình hình giá cả leo thang từng tháng là lạm phát đã đến mức trầm trọng mà chúng ta phải có biện pháp tích cực và đồng bộ để khắc phục. Trớc hết là phải tăng cờng quản lí tiền mặt. Thực hiện kiểm tra, kiểm soát thờng xuyên và xử lí nghiêm khắc để loại trừ tệ giữ tiền mặt vợt mức quy định trong cơ quan va xí nghiệp. Về phần mình, Ngân hàng phải cải tiến các hoạt động nghiệp vụ, đáp ứng kịp thời các yêu cầu hợp lí của các cơ sở, khắc phục mọi hiện tợng cửa quyền, gây phiền hà, tiêu cực. Quản lí chặt chẽ vốn tín dụng, ngân hàng chỉ cho vay thêm vốn lu động sau khi đã kiểm tra mục đích kinh doanh và thật sự thiếu vốn. Việc cho vay đầu t xây dựng cơ bản chỉ thực hiện trên cơ sở nguồn vốn đã huy động đợc, có vật t bảo đảm và có hiệu quả rõ rệt. Mở rộng hoạt động của hợp tác xã tín dụng, để huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong nhân dân phục vụ phát triển sản xuất và lu thông. Đẩy mạnh huy động tiền tiết kiệm trên cơ sở bảo hiểm giá trị tiền gửi bằng hiện vật và có lãi suất thích hợp. Ngân hàng mở rộng thanh toán bằng chuyển khoản với phơng thức thuận lợi để phục vụ tốt cho sản xuất và lu thông. Trên cơ sở đó, lập lại vị trí của Ngân hàng là trung tâm thanh toán. Chuyển biến đợc tình hình giá cả, tài chính, tiền tệ là một vấn đề phức tạp và khó khăn. Nhng đây là một đòi hỏi vô cùng bức xúc của tình hình. Các cấp, các ngành đều phải ra sức khôi phục kỷ cơng, nêu cao ý thức tổ chức kỷ luật, chấp hành đúng những quy định của Đảng và Nhà nớc. 14 VAI TRề í THC IV. khoa học kỹ thuật Trong những năm qua, hoạt động khoa học và kỹ thuật đã có những thành tựu mới đáng kể, nhất là trong nông nghiệp, nhng cha đáp ứng đợc yêu cầu bức thiết của nền kinh tế, hiệu quả hoạt động khoa học và kỹ thuật cha cao. Đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật đã có bớc trởng thành, nhng tổ chức còn phân tán, cha thật sự gắn hoạt động khoa học, kỹ thuật với thực tiễn sản xuất. Khoa học, kỹ thuật là một động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội. Trong những năm tới, phải vận dụng khoa học xã hội. Trong những năm tới, phải vận dụng khoa học xã hội, khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật trong việc nghiên cứu chiến lợc phát triển kinh tế, xã hội, trong việc xác định các chủ trơng, chính sách trong tổ chức quản lí kinh tế và xã hội. Đặc biệt cần tập trung lực lợng khoa học kỹ thuật của cả nớc nghiên cứu và nhanh chóng áp dụng các thành tựu khoa học, kỹ thuật phục vụ ba chơng trình lớn lơng thực thực phẩm, hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu. Tham gia nghiêm cứu các chơng trình tổng hợp tiến bộ khoa học kỹ thuật của các nớc thành viên Hội đồng tơng trợ kinh tế, nhằm tận dụng những thành tựu mới về khoa học, kỹ thuật, để giải quyết tốt hơn những nhiệm vụ cấp bách trớc mắt. Tiếp tục mở rộng và có biện pháp nâng cao hơn nữa hiệu quả của công tác hợp tác khoa học, kỹ thuật với nớc ngoài. Phát huy vai trò của các ngành khoa học xã hội tham gia đắc lực vào công tác lí luận của Đảng, góp phần xây dựng Cơng lĩnh về cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nớc ta trong thời kỳ quá độ, làm sáng tỏ các vấn đề lí luận về vận dụng các quy luật kinh tế vào điều kiện cụ thể của nớc ta. Sắp xếp lại và kiện toàn các cơ quan nghiên cứu, sáp nhập những viện nghiên cứu có chức năng trùng lặp hoặc hoạt động kém hiệu quả, kiện toàn một cách đồng bộ một số viện đầu ngành quan trọng. Hình thành một số 15 VAI TRề í THC trung tâm khoa học kỹ thuật tổng hợp ở một số vùng kinh tế quan trọng nh đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên... Thực hiện các chính sách khuyến khích, tạo điều kiện và giải quyết quyền lợi thích đáng để phát huy trí tuệ và tài năng của đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật hiện có, đợc đào tạo từ nhiều nguồn khác nhau, đều là những tri thức xã hội chủ nghĩa. Đổi mới cơ chế quản lí kinh tế và quản lí khoa học kỹ thuật là vấn đề có ý nghĩa quyết định trong việc đa nhanh tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất và đời sống. Trong khi tiếp tục hoàn thiện phơng thức hoạt động theo chơng trình, cần mở rộng phơng thức hợp đồng với những hình thức và phơng pháp đa dạng, linh hoạt, nhằm kết hợp các tổ chức kinh tế và các cơ quan khoa học, phát huy quyền chủ động của các tổ chức đó dới sự hớng dẫn của một kế hoạch thống nhất. Cơ chế và chính sách quản lí của chúng ta phải làm cho các tổ chức kinh tế, đặc biệt là cơ sở sản xuất đòi hỏi ứng dụng những thành tựu kho a học và tiến bộ kỹ thuật, đồng thời các tổ chức đó phải đáp ứng những yêu cầu cần thiết của hoạt động khoa học và kỹ thuật. Các cấp uỷ đảng và chính quyền, từ trung ơng đến cơ sở phải coi trọng lãnh đạo công tác khoa học và kỹ thuật, đề xuất yêu cầu, có đầu t và bảo đảm các điều kiện cần thiết cho hoạt động khoa học, kỹ thuật. Chú trọng đẩy mạnh phong trào quần chúng, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, hợp lí hoá sản xuất. V. các vấn đề xã hội và đời sống nhân dân Trớc mắt, chúng ta quan tâm không chỉ các vấn đề sản xuất và kinh tế mà mỗi ngời chúng ta còn day dứt hằng ngày bởi nhiều vấn đề xã hội gay gắt. Vì thế, hơn bao giờ hết, chúng ta phải luôn kết hợp chặt chẽ kinh tế với xã hội, xã hội với kinh tế. Mục tiêu ổn định tình hình, giải phóng năng lực 16